Ergenlik Dönemi Kimlik, Aile ve Kuşak Çatışması

  Kişilik gelişimi ergenlik döneminden önce başlamış olmasına rağmen ergenlikte hız kazanır ve farklılaşır. Kimlik gelişimi gencin kendisine bağlı olduğu kadar,aileye ve çevresel faktörlere de bağlıdır.

  Ergenlik dönemine gelmiş bir genç kendisini yeterince büyümüş olarak görmekte, dolayısıyla çevresinden bunun kabulünü beklemektedir.Ailesinden giderek uzaklaşmaya başlayan ergenin kendini tanımak ve giderek bağımsızlaşmak ihtiyacının olduğu unutulmamalıdır. Bu durumun onun gelişiminin bir parçası olduğu ve normal görülmesi gerektiği unutulmamalıdır.

  Ergen her ne kadar ailesine karşı gibi görünse de kişilik gelişiminde model alacağı, özdeşim kuracağı kişilerin başında yine aile üyeleri gelmektedir. Bunun için ergene hoşgörülü davranmak ve model olacağı kişilerin davranışlarında daha dikkatli olmaları gerekmektedir.

  Günümüz koşullarında gençler internet, Televizyon vb. pek çok uyaranla beraber yaşamakta ve sosyalleşmektedir. Ancak ergen ile ailenin farklı zamanlarda ve farklı biçimde sosyalleşmiş olması, değişen dünya ile birlikte düşünce ve duygular ile gösterilen tepkilerin farklılaşması kuşak çatışmasının temel nedenlerindendir. Gençlerin sık sık şu şekildeki yakınmaları aileler tarafından dile getirilmektedir;

• Ailem benden çok şey bekliyor,
  
• Ailem bana çok karışıyor,
  
• Arkadaşlarımla vakit geçirmeme izin vermiyorlar,
  
• Ders çalışmam konusunda çok baskı yapıyorlar,
  
• Bana çocukmuşum gibi davranıyorlar,
  
• Okulda neler yaptığımı sürekli soruyorlar,
  
• Beni anlamıyorlar ve güvenmiyorlar,

  Ailenin bu dönemde çocuğun kimlik gelişimini sağlıklı bir şekilde tamamlaması yaklaşım tarzı önemlidir. Anne-babanın sıkı denetim uygulaması ve fazla ilgi göstermesi olarak değerlendirilebilecek (Aşırı Korumacı) yaklaşım biçimi bireyin, başkalarına bağımlı, kendine güveni olmayan bir kişi olmasına neden olabilir. Buna karşılık gereğinden fazla serbest bırakmak,hiçbir davranışını sınırlandırmamak gencin bencil, sürekli kendisini düşünen ve her şeyin kendi istediği gibi olmasını isteyen bir kişiliğe sahip olabilir. Yani aile davranışlarında tutarlı ve dengeli olmayı sağlarsa ergenlik döneminin sıkıntıları aza indirilebilir.

  Anne ve baba unutmamalıdır ki çocukluktan gençliğe geçen çocuklarının artık kendilerine olan bağımlılıkları da giderek azalmaktadır. Gençler ailelerine daha önce göstermedikleri biçimde sert tepkiler verebilir ve karşı gelebilirler. Ergenin özgürlüklerini arttırmak ve baskıyı azaltmak yerinde olacaktır. Ayrıca ergen ile ailesinin ortak değer yargıları oluşturması ve iletişimi koparmamaları kuşak çatışmasının hafifletilmesine yardımcı olur.

  Aile içinde alınacak kararlarda ergenin de fikrinin alınması, zaman zaman ergenin karşısında olarak kendi fikirlerini dayatmacı olmadan söylemek, beraber faaliyetlerde bulunmak ve ergeni spor,müzik gibi ilgisini çekecek faaliyetlere yöneltmek ergenlik dönemindeki bir gencin gelişimi için önemlidir.

Ergenlik Döneminde Arkadaşlık

  İnsan doğduğu andan itibaren gelişmeye başlar. Çocuk için annesi ve babası en önemli örneklerdir. İlkokula başladığında anne- babaya öğretmeni de eklenir.Ancak ergenlik dönemine gelindiğinde bu durum değişir.Anne –baba en iyi örnek olma yerine ergenin çatışma yaşadığı kişiler haline gelirler. İşte bu dönemde genç kendisine yeni örnekler bulur ki bunlar da çoğunlukla arkadaşları olur. Arkadaş edinme ve arkadaşlık ilişkisi çok erken yaşlarda başlar.Ancak ilkokul yıllarında arkadaş edinmekte zorluk çeken bir çocuğun ergenlik dönemine geldiğinde birden bire arkadaş edinmesi ve arkadaş gruplarına üye olması kolay değildir.Bunun için çocuğa çok küçük yaşlardan itibaren uygun arkadaşlık ortamları sağlamak gereklidir.

  Ergen için bu dönemde arkadaşlarının önemi büyüktür. Arkadaşlar arasında gruplar oluşturulur ve bu grupların kendilerine özgü kuraları vardır. Ergen onu en iyi anlayan kişilerin artık arkadaşları olduğunu düşünmektedir. Dolayısıyla bu dönemde ailenin arkadaşlarına karışmasına veya onlarla vakit geçirmesine izin verilmemesine şiddetle tepki gösterirler. Kendisine konulan yasaklara sonuna kadar direnir ve sınırlarını zorlamaktan çekinmeler. Bu noktada anne ve babanın vereceği tepki önem kazanmaktadır. Ergenlik döneminde arkadaş edinemeyen, arkadaşlık ilişkisi kuramayan bir ergendeki bu boşluğu ailenin sevgisi ve yakınlığı dolduramaz.

   Genç, arkadaş grubunun içinde doğru ilişkiler geliştirmeyi, ilgilerini ,yapmaktan hoşlandığı ve hoşlanmadığı şeyleri keşfetmeyi, karşı cinsle ilişkiler kurmayı ve kendisini anlamayı öğrenir. Ancak aile hiçbir zaman gencin yerine onun arkadaşlarını seçmemeli arkadaşlarının yanında ergeni küçük düşürücü veya kıyaslayıcı hareketlerden kaçınmalıdır.

Ergenlik Döneminde Bedensel Gelişim

  Ergenlik,çocuklukla yetişkinlik arasında yer alan, gelişme,değişme,ruhsal olgunluk ve yaşama hazırlık dönemi olarak adlandırılabilir.

  Genellikle ergenlik dönemi en sağlıklı yaşam dönemidir.Ergenlik kızlarda ortalama 10-12 ,erkeklerde 12-14 yaşları arasında başlar. Ergenlerde bedensel değişim gelişimin hızlanması ve cinsel özelliklerin görülmesi ile belirlenir. Hızlı boy ve kilo artışı en önemli gelişmelerdendir.Kızlarda ,ergenlik öncesi döneme kadar hızlı olan boy gelişiminin bu dönemde yavaşladığı görülür.Kilo değişimi de boy değişimine bağlı olarak boya paralel oranda değişir. Ergenlik döneminde faaliyetini arttıran androjen ve östrojen hormonları ile ergenin cinsel özellikleri de gelişmeye başlar.Kızlarda adet görme,vücudun kıllanması,göğüslerin büyümesi,erkeklerde gece boşalmalarının başlaması,sesin kalınlaşması bu değişimlerden sayılabilir.

  Ergenler bedenlerinde meydana gelen bu değişikliklerin farkındadırlar. Buna karşılık bu duruma verdikleri tepkiler değişiklik göstermektedir.Ergenler her zaman verdikleri tepkilerde gerçekçi değillerdir. İçinde bulundukları dönem itibariyle var olan durumu abartılı olarak yorumlayabilirler. Bunun için çocuğa bu değişikliklerin olabileceği önceden anlayabileceği bir şekilde anlatılmalı ve hazır olması sağlanmalıdır. Ergenlerde bu dönemde sakar davranışlar da sık sık görülür ki bunun nedeni hızlı büyümesine karşılık kaslarının henüz bu duruma ayak uyduramamış olmasıdır.

  Ergenlerin bir çoğunda, dış görünüşlerinde meydana gelen bu hızlı değişimden utandıkları ve çekindikleri görülür.Ailenin çocuk yetiştirme tarzı baskıcı ve otoriter bir tavır içeriyorsa bu durum çocukluktan başlayarak ergenlikte ve hatta yetişkin yaşamda çekingen bir özellik olarak kendini gösterecektir.

Ergenlik Döneminde Ruhsal Gelişim

  Gerek ergenlik gerekse gençlik dönemleri insan yaşamının en güzel, en mutlu ve en güçlü dönemleri olurken, aynı zamanda birer kriz ya da bunalım dönemleridir. Ergenlik dönemine girilmesiyle birlikte gencin yaşamında görüş alışverişi ve tartışma önemli bir yer tutmaya başlar. Mantık yürütmeye başlar. Ergen bu dönemde yalnızlıktan haz duymakta ama bir gruba dahil olmakta istemektedir.Anne ,babaya yada otoriteye karşı olma sık olarak rastlanan bir durum olsa da yetişkinin desteğinin olduğunu bilmek ergen için önemlidir. Anne babalarıyla ilişkilerinde bağımlılıkları giderek azalır.Ancak tümüyle bağımsız olmaya da hazır değillerdir.Ergenlikte genel olarak kızların erkeklere göre daha önce duygusal olgunluğa ulaştıkları söylenebilir.

  Ergenlik dönemi dengesiz ve düzensiz bir evredir. Bu evre (gence hiçbirşey anlatılamadığı için, anlatma çabasının yoğun olduğu bir dönem) olarak açıklanabilir. Bir çelişkiler ve kutuplar arasında gidip gelinen bir dönemdir. Yalnızlıktan duyulan hazzın yanı sıra bir gruba katılma özlemi, yetişkini hor görme ama ondan destek alma ; endişe ve umutsuzluğa karşın geleceğe umutla bakma bu çelişkilerin en belirginleridir. Bu evrede duyguların şiddet kazandığı görülür. Bunlar sinirlilik, öfke, bağırma, her şeye karşı gelme gibi özelliklerdir.